فیلم فجر ۴۴ در آینه مهر؛
مستندی که ساختش 6 سال زمان برد جایگاه نور در معماری ایرانی
به گزارش شوخی، کارگردان مستند در سپهر ایران ضمن اشاره به مضمون این فیلم گفت اندیشه نور از قبل از معابد مهرپرستی شروع شده و تا امروز ادامه یافته است.
مجید کریمی کارگردان مستند «در سپهر ایران» که در قسمت مستند چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر حضور دارد در گفتگو با خبرنگار مهر در رابطه با موضوع این اثر توضیح داد: مستند «در سپهر ایران» نتیجه حدود ۶ سال پژوهش و فیلمبرداری است که به «رد پای نور در معماری دوران مختلف ایران» از دوره آریایی ها تا امروز می پردازد. ما به ۹۶ لوکیشن در ۱۷ استان و ۲۶ شهر و منطقه سفر کردیم. ایده اصلی این اثر از پژوهشی دانشگاهی در رابطه با نور در معماری تاریخ ایران شکل گرفت. ابتدا قصد داشتیم تا یک سریال بسازیم اما در نهایت به یک فیلم سینمایی مستند تبدیل شد.
کشف کاربرد کعبه زرتشت
وی ضمن اشاره به جایگاه نور در اندیشه ایرانی بیان کرد: محور این مستند «اندیشه نور» در باور ایرانی ها است؛ از نمود آسمانی آن یعنی خورشید تا نمود زمینی اش یعنی آتش. این اندیشه از معابد مهرپرستی با سوراخ هورنو در سقفش برای تامین نور شروع می شود، در کاخ های هخامنشی مانند تخت جمشید با دریچه های مربعی ادامه پیدا می کند، در دوره اسلامی در گنبد مسجد شیخ لطف الله با پنجره های ۲ لایه برای تابش یکنواخت نور متجلی می شود و تا امروز در معماری ما جاری است. ما نشان دادیم که چه طور عناصر معماری مانند چهارطاقی و چلیپا از دوران باستان به مساجد و کلیساهای دوره اسلامی انتقال یافته و حتی مضامین نورانی آیات قرآن بر در و دیوار مساجد، ادامه همان اندیشه کهن است. این کارگردان در رابطه با نتایج این مستند عنوان کرد: ما در طول ساخت این مستند به ۲ نکته کلیدی رسیدیم. نخست، همزیستی مسالمت آمیز ادیان مختلف در طول تاریخ ایران است. نمونه عینی آن خیابان سی تیر تهران است که در آن بناهای مقدس چند دین مختلف در کنار هم قرار دارند و دوم، رسیدن به یک فرضیه جدید در رابطه با بنای مرموز «کعبه زرتشت» در نقش رستم است. وی ادامه داد: بر خلاف نظریات رایج که این بنا را محل نگهداری اوستا، آتشکده یا تقویم می دانند، ما با استناد به شواهدی مانند سکه های شاهزادگان پارس، موقعیت قرارگیری بنا در مقابل آرامگاه داریوش بزرگ و ساختار کاملا بسته و بدون تهویه آن، به این نتیجه رسیدیم که این بنا احتمالا محل خاموش کردن «آتش شاه» بعد از درگذشت وی بوده است. بر طبق این فرضیه، پاره ای از آتش شاه درگذشته در این اتاقک سنگی مهر و موم می شد تا خاموش شود و همزمان، آتش جدید شاه تازه به تخت نشسته بر فراز بنا افروخته می شد. این فرضیه را با حکمت الله ملاصالحی استاد برجسته باستان شناسی، در بین گذاشتیم و امیدواریم سبب جستجوهای علمی دقیق تری توسط مراجع ذی صلاح شود.
داوران باید خودشان مستندهای بسیاری ساخته باشند
کریمی ضمن اشاره به جایگاه آب در اندیشه ایرانی اظهار نمود: در کنار نور و آتش، آب نیز همواره عنصری مقدس برای ایرانی ها بوده است، بخصوص آنکه ایران در سرزمینی خشک واقع شده است. ما این را در معابد آناهیتا ایزدبانوی آب در معبد بیشاپور نشان داده ایم، جایی که حوض های روباز، پژواک آسمان را در آب نمایش می دادند و ارتباط نمادین «فرش و عرش» را برقرار می کردند. این اندیشه تا دوران اسلامی در چارچوب حوض های مرکزی حیاط مساجد ادامه یافته است. در خیلی از آتشکده ها، مانند آتشکده یزد یا اردشیر در فیروزآباد، همواره آب در کنار آتش حضور داشته که نشان دهنده پیوند این ۲ عنصر مقدس است. کارگردان مستند «در سپهر ایران» ضمن اشاره به جشنواره امسال فیلم فجر اظهار داشت: به جشنواره فجر برای دیده شدن آثار مستند امیدوارم. معتقدم داوری آثار تخصصی مانند مستندهای بلند باید به دست متخصصان و مستندسازان باتجربه ای باشد که خود آثار زیادی ساخته اند. این پروژه تلاشی برای بازشناسی فرهنگ، تمدن و باورهای فلات ایران در ابعاد باستان شناسی، معماری و اسطوره شناسی است. ما می خواستیم تا نشان دهیم چه طور ایزدان طبیعی مانند آب، باد، خاک و آتش و بخصوص نور، در طول هزاره ها در کالبد معماری این سرزمین ادامه یافته و هویت ما را شکل داده است. امیدوارم این فیلم پنجره ای به سمت درکی عمیق تر از خرد نیاکانمان بگشاید.
بطور خلاصه وی ضمن اشاره به جایگاه نور در اندیشه ایرانی بیان نمود: محور این مستند اندیشه نور در باور ایرانیان است؛ از نمود آسمانی آن یعنی خورشید تا نمود زمینی اش یعنی آتش. وی افزود: بر خلاف نظریات رایج که این بنا را محل نگهداری اوستا، آتشکده یا تقویم می دانند، ما با استناد به شواهدی مانند سکه های شاهزادگان پارس، موقعیت قرارگیری بنا در مقابل آرامگاه داریوش بزرگ و ساختار کاملا بسته و بدون تهویه آن، به این نتیجه رسیدیم که این بنا احیانا محل خاموش کردن آتش شاه پس از درگذشت وی بوده است. معتقدم داوری آثار تخصصی مانند مستندهای بلند باید به دست متخصصان و مستندسازان باتجربه ای باشد که خود آثار زیادی ساخته اند.
منبع: shookhi.com
این مطلب شوخی دات کام را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب